Nieuwsbericht

“Blijf gezond, rijd ergonomisch”

Geplaatst op
Welke impact heeft urenlang rijden op ons lichaam? Hoe kunnen we personen- en bestelwagen zo ergonomisch mo-gelijk inrichten? En welke verplichtingen heeft de werkgever? We vroegen het Roeland Motmans, voorzitter van de Vlaamse Ergonomievereniging (VerV). “Veel chauffeurs beseffen niet hoe belangrijk een ergonomische zithouding is voor hun gezondheid.”

De tijd dat een bedrijfsvoertuig een metalen kist op wielen was, is al lang voorbij. Vakbonden kijken er scherp op toe dat alle comfortvoorzieningen aanwezig zijn: ergonomische zetels, airbags, een functionele laadruimte, … Het instellen van de bestuurdersstoel en verstandig laden en lossen zijn belangrijke aandachtpunten. We peilden bij Roeland Mot-mans, voorzitter van de Vlaamse Ergonomievereniging (VerV), naar het belang van ergonomie in de wagen.

Welke impact heeft langdurig autorijden op ons lichaam?

De gevaren van sedentarisme – lang zitten – op kantoor bedreigen ook mensen met een rijdend beroep: zij zitten vaak urenlang in de auto zonder veel te bewegen. Dat brengt twee grote risico’s met zich mee. De kans op hardnekkige rugklachten neemt toe. En professionele chauffeurs lijden vaker aan algemene gezondheidsaandoeningen zoals hart- en vaatziekten, kanker en diabetes.

Hoe kunnen we ergonomischer rijden?

Een chauffeur zou moeten zorgen dat hij minder zit en dat hij goed zit. Maar minder zitten is voor professionele veelrij-ders niet evident. Chauffeurs van zware bestelwagens moeten de wettelijke rusttijden respecteren en hebben daar-voor vaak een tachograaf in hun wagen. Maar dat betekent dat zij nog altijd 4,5 uur aan één stuk mogen rijden. Regel-matiger pauzeren om te bewegen leidt vaak tot een te groot verlies aan productiviteit of tot erg lange werkdagen. Een goede zithouding in een ergonomische bestuurderszetel is daarom een haalbaardere oplossing.

Hoe ziet een goede bestuurderszetel eruit?    

Bij een ergonomische zetel is de zithoogte, zitdiepte en de afstand tot de pedalen verstelbaar. Ook de rugsteun is aan-pasbaar: niet alleen de helling van de rugsteun, maar ook de bolle vorm in de lage rug moet in hoogte en diepte te regelen zijn. Voor chauffeurs van bestelwagens kunnen luchtgeveerde zetels met instellingen op basis van het li-chaamsgewicht aangewezen zijn. Dit om trillingen zo veel mogelijk te dempen. Al zijn de Belgische de meeste wegen van vrij goede kwaliteit en valt het over het algemeen mee met de trillingen.

Welke verplichtingen heeft de werkgever op het vlak van ergonomie?

De Welzijnswet vormt in België de basis voor veiligheid en gezondheid op het werk. De wet verplicht de werkgever om een analyse te maken van alle risico’s. Op basis daarvan moet hij passende maatregelen nemen om zijn personeel te beschermen. Chauffeurs van bestelwagens hebben zo recht op een ergonomische zetel, al dan niet luchtgeveerd. Ze zouden ook een opleiding moeten krijgen over hoe ze de zetel goed instellen, hoe ze verstandig tillen bij het laden en lossen en hoe ze de gevolgen van langdurig zitten kunnen ondervangen. Bestuurders van personenwagens, dus van ‘gewone’ bedrijfswagens, lopen veel minder risico. De kwaliteit van de bestuurderszetel is bij de meeste automerken zeer hoog. Al moeten de mensen natuurlijk wel weten wat de juiste zithouding is en hoe ze hun autozetel correct in-stellen (zie kader). Het is belangrijk dat deze kennis regelmatig wordt opgefrist.

Hoe belangrijk is sensibilisering?

Ergonomie is een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer. De werkgever kan allerlei ergonomi-sche en technische maatregelen treffen, maar het zijn uiteindelijk de chauffeurs zelf die het moeten doen. Elke dag urenlang rijden gaat vaak gepaard met een ongezonde levensstijl: professionele chauffeurs eten onderweg, slaan vaak warme maaltijden over, bewegen weinig, slapen onregelmatig, … Dat brengt gezondheidsrisico’s met zich mee en het is belangrijk dat de chauffeurs zich daar zelf goed van bewust zijn. Goed informeren en sensibiliseren is dus belangrijk. Maar toch zeg ik altijd: eerst moet de ergonomie van een wagen technologisch helemaal in orde zijn, dat is de basis. Dan pas kun je beginnen met sensibiliseren.

Bestuurders van bestelwagens moeten vaak in- en uitstappen om te laden en lossen. Waar moeten zij in het bijzon-der op letten?
Bij het laden en lossen van grote en/of zware vrachten is een laadklep een must. Hulpmiddelen zoals steekwagentjes en elektrische transpalletten kunnen het werk van een bestelwagenchauffeur verder verlichten. Uit de wagen of van de laadklep springen is uit den boze: dat kan schadelijk zijn voor rug en gewrichten. Rugvriendelijk heffen en tillen is eveneens belangrijk: ga altijd door de knieën, hef nooit te hoog, wijs met je tenen in de richting van het voorwerp en span de spieren van je onderrug, buik en bekkenbodem. Een goede ergonomie is lastiger voor chauffeurs die leveren bij klanten thuis. Zij krijgen vaak te maken met onvoorspelbare omstandigheden waar ook de werkgever geen invloed op heeft: steile trappen, smalle doorgangen, moeilijke hoeken, ... Daar moet de werkgever een afweging maken tussen het belang van service en klantvriendelijkheid, en de ergonomische risico’s voor zijn personeel.

Wat is een ergonomische zithouding in de wagen?

Zitvlak
  • Diepte: als u uw ontkoppelingspedaal indrukt moet u een lichte buiging in de knie houden. Ook de voet mag niet vol-ledig gestrekt zijn bij het indrukken van het pedaal.
  • Hoogte: houd uw ogen in het midden van de voorruit en onder de achteruitkijkspiegel. Behoud minstens één vuist-ruimte tussen hoofd en dak.
  • Beensteun: zorg dat uw bovenbenen zoveel mogelijk ondersteund worden, maar houd uw knieholtes vrij. Tussen uw onderbenen en de zitting moet net een vuist passen.
Rugleuning
  • Helling: de hoek tussen bovenbenen en romp moet tussen 95-115° zijn. Zorg dat u uw polsen boven op het stuur kunt leggen met een ontspannen gestrekte arm.
  • Steun lage rug: het is belangrijk dat de holte in uw lage rug ondersteund is. Zorg dat de steun zich boven uw broeks-riem bevindt.
  • Hoofdsteun: plaats de bovenkant van uw hoofdsteun ter hoogte van uw kruin of iets lager. Dit geldt ook voor passa-giers. De afstand tussen hoofd en steun is ongeveer 5 centimeter (dus uw zetel niet te ver naar achteren kantelen).
Stuur
  • Hoogte: zorg dat u uw arm op schouderhoogte naar voren kunt uitstrekken, de hoogte van het stuur is dus maximum op schouderhoogte.
  • Afstand: neem uw stuur vast met uw handen op ‘kwart voor drie’ en ontspan hierbij uw armen
  • Algemeen: stuur zo vaak mogelijk met beide handen. Stuur ontspannen, maar laat uw stuur nooit los.
Spiegels
  • Achteruitkijkspiegel: zet de linkerkant van de spiegel gelijk met de linkerkant van de achteruit, zodat u een zo groot mogelijk zicht heeft door uw achterruit.
  • Buitenspiegel hoogte: zorg dat u 1/3 lucht en 2/3 weg kunt zien in uw buitenspiegels
  • Buitenspiegel bolling: u moet de achterzijkant van de auto net kunnen zien
Veiligheidsgordels
  • Altijd dragen.
  • Mag niet snijden in de hals of uw armbewegingen belemmeren.
  • Niet gedraaid.
  • Geen bril, pen of GSM in borstzak.
  • Das boven gordel dragen.
  • Zwangere vrouwen: band onder de buik.
Armsteun
  • Vermijd opgetrokken schouders of vleugelellebogen.
  • Elleboog steeds onder schouderhoogte (ook met linkerarm!).
  • Let op voor ‘scheef hangen’, leg bijvoorbeeld niet uw elleboog op de deur.
Terug naar nieuwsoverzicht