Nieuwsbericht

Thuiswerken: de voordelen en uitdagingen op een rij

Geplaatst op
Belgen zijn echte pendelaars: meer dan de helft van de Belgische werknemers rijdt met de auto naar het werk. Dat zorgt voor veiligheids- en mobiliteitsproblemen. Telewerken kan de verkeersknoop helpen ontwarren, stelt kenniscentrum Vias in een recente studie.

Het woon-werkverkeer in België is tijdens de spitsuren goed voor twee derde van alle afgelegde kilometers. Onze wegen raken verzadigd en het drukke verkeer is nefast voor de economie, de veiligheid, de leefbaarheid en het milieu. Telewerken – thuis of in een satellietkantoor in de buurt - stelt daar een hele reeks voordelen tegenover, aldus Annelies Develtere van Vias Institute.

  1. Minder afgelegde kilometers:
    “Door telewerk wordt het woon-werktraject vermeden of verkort (als de werknemer vanuit een satellietkantoor werkt). In België zorgt telewerk vandaag al voor 1,9 procent minder woon-werkverplaatsingen. In Brussel loopt dat op tot 3,8 procent.”

  2. Minder file en kortere reistijden: “Vooral tijdens de spitsuren kan een kleiner aantal woon-werkverplaatsingen voor vlotter verkeer zorgen.”

  3. Veiliger verkeer: “Minder kilometers afleggen leidt tot minder ongevallen. Ook het spreiden van verplaatsingen buiten de spitsuren maakt het verkeer veiliger. Volgens ramingen van Vias Institute kan een verdubbeling van het aantal telewerkers elk jaar dertig verkeersongevallen met dodelijke afloop voorkomen.”

  4. Gezonde en productieve werknemers: “Telewerken zorgt ervoor dat werknemers vlot en zonder stress aan hun dagtaak kunnen beginnen. Bedrijven die thuiswerken promoten, noteren gemiddeld 20 procent minder absenteïsme.”

  5. Positief imago: “De mogelijkheid om thuis te werken verhoogt de aantrekkelijkheid van een werkgever. Het draagt ook bij aan een milieuvriendelijke uitstraling.”

Mogelijke valkuilen

Net als elke werkmethode brengt ook telewerken enkele uitdagingen mee. Daar moeten we slim mee omgaan, stelt Annelies Develtere. “Werknemers die niet naar het werk rijden, leggen soms wel andere kilometers af, bijvoorbeeld naar de supermarkt. Dat verlaagt het positieve effect. Al blijkt dat in de praktijk mee te vallen: slechts 13 procent van de telewerkers gebruikt de wagen tijdens zijn werkdag. Ook een aanzuigeffect is een risico: we moeten vermijden dat rustiger verkeer andere bestuurders ertoe aanzet om vaker de auto te nemen. Een derde pijnpunt is peri-urbanisatie: als mensen niet met de wagen naar het werk moeten, zijn ze ook minder geneigd om in de stad te komen wonen. Voor een duurzame maatschappij moeten we blijven inzetten op efficiënt openbaar vervoer en aantrekkelijke steden.”

Ook binnen een bedrijf moet telewerken goed gekaderd worden. Een werkgever moet de inzet van zijn werknemers kunnen beoordelen, ook als ze niet lijfelijk aanwezig zijn. Op hun beurt slagen werknemers er soms niet in om hun grenzen te bewaken en tijdig hun pc uit te zetten. Annelies Develtere: “Goede communicatiemiddelen zijn cruciaal bij telewerk. Zo blijft de band tussen collega’s behouden en is er minder risico op sociaal isolement.”

Telewerk aanmoedigen

Vooral kleinere bedrijven reageren vaak nog terughoudend op telewerk. Werkgevers zijn bang voor controleverlies of hebben te weinig juridische, fiscale of hr-kennis in huis om een sterk thuiswerkbeleid uit te stippelen. Ook vragen rond gegevensbescherming en verzekeringskwesties steken vaak de kop op. “In het kader van onze studie stelden we enkele pijlers op die telewerk kunnen vergemakkelijken”, zegt Annelies Develtere.

  • “Het belangrijkste werkpunt is een goede begeleiding van (vooral kleine) bedrijven. Dat kan bijvoorbeeld door advies op maat aan te bieden of door praktische informatie rond thuiswerken te verzamelen. Het fiscale en wettelijke kader moet eenvoudig zijn en wordt liefst maximaal afgestemd op de behoeften van de bedrijven. Administratieve rompslomp mag geen reden zijn om telewerk te vermijden.”

  • “Een tweede cruciale pijler zijn innovatieve ICT-tools die collega’s toelaten om optimaal met elkaar te communiceren. Dat gaat bijvoorbeeld vlotter als ze elkaar op hun scherm kunnen zien. Ook een goede gegevensbescherming is belangrijk.”

  • “Een flexibele invulling van de term ‘telewerken’ is nog een goed idee. Elke inspanning helpt: werknemers kunnen bijvoorbeeld eerst een uurtje thuis werken en pas na de spits naar kantoor vertrekken. Of ze kunnen gedecentraliseerd werken, in een satellietkantoor of co-working space. Een telewerkdag hoeft ook geen vaste dag te zijn: je kunt ermee schuiven, bijvoorbeeld in functie van een vergadering. Daarnaast is ook fiscale flexibiliteit belangrijk. Een werkgever kan een werknemer vandaag bijvoorbeeld geen treinabonnement voor twee dagen per week aanbieden.”

  • “Tot slot zijn ook correcte metingen noodzakelijk om een goed beleid uit te bouwen. Vandaag weten we eigenlijk niet precies hoeveel Belgen telewerken, omdat veel telewerk occasioneel gebeurt en niet officieel wordt meegeteld. Een duidelijke definitie, ook op Europees vlak, zou zeker een troef zijn.”

Goede praktijken delen

Vias Institute werkt momenteel aan een webplatform met informatie en goede praktijken rond telewerk. De toolbox zou eind 2018 online moeten zijn. Wie zelf goede ervaringen heeft met telewerk en die graag wil delen, kan contact opnemen met Annelies.Develtere@vias.be.

Terug naar nieuwsoverzicht